2024 yılı Türkiye ekonomisinin yeniden dengelenmeye başladığı bir yıl oldu. Uygulanmaya başlanan sıkı para politikası doğrultusunda yapılan faiz artışları ve sadeleştirme adımları, piyasanın daha etkin çalışmasını desteklerken, enflasyon hedeflerine ulaşmak amacıyla uygulanan makro ihtiyati tedbirler, yılın ikinci yarısında finansal sıkılaşmanın da etkisiyle kredi büyümesini ve bankacılık sektörünün kârlılığını sınırladı.
Diğer yandan, sürdürülebilir bir ekonomik büyüme için atılan adımlar, döviz kurunun daha istikrarlı bir yapıya kavuşmasını, ülke risk primlerinin azalmasını ve uygun maliyetli dış kaynak temin edilmesini sağladı. Ticari kredilerde yabancı para kredileri daha cazip hale gelirken, ihracatçı firmaların dış ticaretin finansmanı için bu kredilere erişim imkânları genişledi.
Türk Eximbank’ın ihracatçıya desteğinin sürdürülebilir ve etkin olmasını önemsiyoruz.
2024 yılında, yakın coğrafyamızdaki jeopolitik istikrarsızlık ve en önemli dış pazarımız Avrupa Birliği’ndeki olumsuz talep şartlarına rağmen; Türkiye ihracatta iyi bir performans göstererek daralan pazarda pay kazanımı sağlarken, Türk Eximbank tarihinin en yüksek ihracat desteğini sağladı.
2024 yılında ihracatçıların finansmana erişiminde yaşanan güçlükleri telafi etmek üzere alternatif çözümler üreterek ihracata maksimum desteği sağlamaya çalıştık. Katma değeri yüksek stratejik sektörleri ve KOBİ'leri öncelikli olarak desteklemeye özen gösterdik ve teminatların çeşitlendirilmesi konusunda da aksiyon aldık. Finansmana kolay erişim ve uygun maliyet konusunda avantajlar sunan kredi teminat çeşitliliği uygulamamız sayesinde alternatif teminat türleri ile ihracatçıların Türk Eximbank kredi programlarından daha düşük maliyetle yararlanılabilmesini sağladık.
Borçlanma imkânlarımızı en iyi seviyede kullanarak ihracatçılarımızın hem işletme sermayesi hem de yatırıma yönelik finansman taleplerini karşılamaya çalıştık. Bu sayede 2024 sonunda 24,1 milyar ABD doları kredi desteği ile hedefimizin üzerinde finansman sağladık. Stratejimiz doğrultusunda uyguladığımız tabana yayılma politikası ile 2020 yılında %70’ler seviyesinde olan Bankamız desteklerinden yararlanan ihracatçılar içerisinde KOBİ'lerimizin oranı 2024 sonunda %83,4'e ulaşmıştır.
2024 yılı içinde T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından iki kez gerçekleştirilen sermaye artırımıyla ödenmiş sermayemiz 55,3 milyar TL’ye yükselmiştir.
İhracatçılarımızın uzun vadeli finansman ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak, TL kredilerdeki vade imkânımızı 1 yıldan 3 yıla çıkardık. Bunun sonucunda toplam kredi desteğimiz içinde TL cinsinden kredilerin payı %43 seviyesine ulaştı.
2024 yılı, ödeme şekilleri itibarıyla sigortalanabilir ihracat hacminin nispeten azaldığı bir yıl olmasına rağmen yıl sonunda 24,6 milyar ABD doları alacak sigortası hacmine ulaştık.
Böylece, kredi ve sigorta olmak üzere ihracatçılarımıza toplam 49 milyar ABD doları ile bugüne kadarki en yüksek desteğimizi sağladık.
Aktif pazarlama faaliyetlerimiz ile 2024'te Bankamız ürün ve hizmetlerinden yararlanan ihracatçı sayısı 17.838’e ulaştı.
Bankanın kuruluşundan bu yana Alıcı Kredileri kapsamında verdiğimiz destek tutarı yaklaşık 4 milyar ABD doları düzeyine yaklaştı. Alıcı Kredileri ile uluslararası piyasalarda Türk ihracatçı ve müteahhitlere rekabet avantajı oluşturarak, onların daha fazla proje üstlenmelerine ve daha fazla mal ve hizmet ihracatı yapmalarına destek oluyoruz.
TCMB kaynaklı Reeskont Kredileri, her dönemde olduğu gibi 2024'te de en uygun maliyetli TL kredi ürünümüz olurken, ihracatçıların bu finansman imkânına, ihtiyaç duydukları en kısa sürede ve sürekli erişebilmeleri için TCMB tarafından 2024 içinde sağlanan limit artışları ile Reeskont Kredileri günlük limitleri ihracatçılarımızın taleplerine uygun bir seviyeye getirildi. Güncel durumda aracı bankalar ile kullandırılan 4 milyar TL’lik günlük limitin, 2,2 milyar TL’sini Türk Eximbank olarak ihracatçılarımızın kullanımına sunmaktayız. 2024 yılını yaklaşık 342 milyar TL’lik Reeskont Kredisi bakiyesi ile tamamladık.
Sigorta hizmetimizin kalitesini artırmak ve desteklerimizi çeşitlendirmek için önemli adımlar attık.
2024 sigorta faaliyetlerinde önemli bir gelişim yılı oldu. İhracatçılarımızın ihtiyaçlarını ve memnuniyeti merkeze alan bir yaklaşımla sigortacılık faaliyetlerimizde önemli açılımlar sağladık. Hizmet kalitesini artırmak ve ihracatçılara sunduğumuz destekleri çeşitlendirmek için önemli adımlar atarken iş süreçlerimizi dijitalleştirdik.
Sigortalıların operasyonel yüklerini azaltmak amacıyla sigorta programları kapsamında tahsis ettiğimiz alıcı limitlerini süresiz hale getirirken, tahsis süreçlerimizi de hızlandırarak, ihracatçılarımızın ihtiyaç duydukları uygun limitlere kısa sürede erişmelerini sağladık. Katılım Esaslı Alacak Sigortası ürünümüzü uygulamaya aldık ve bu kapsamda faiz hassasiyeti olan ihracatçılarımızın vadeli satışlarını sigortalamaya başladık. İhracatçılarımızın, faaliyetlerine sorunsuz şekilde devam ederek, ihracat odağını kaybetmemeleri için yurt içi alacaklarında da tahsilat sorunu yaşamamalarını sağlamak amacıyla Kısa Vadeli Yurt İçi Alacak Sigortası ürünümüzün kullanımını yaygınlaştırmaya başladık.
Sigortalıları, ihracat potansiyeli, risk ve performansları doğrultusunda segmentlere ayırarak, sunulacak olan ürün ve hizmetleri onların ihtiyaçları doğrultusunda çeşitlendirdik.
İhracatçılarımızın operasyonel yüklerini azaltmak, alacak sigortası sektöründeki iyi uygulama örneklerini Bankamızca da sunabilmek ve verdiğimiz sigorta desteğini artırmak amacıyla ciro bazlı alacak sigortası uygulamasını hayata geçirdik.
Sigorta faaliyetlerimize ilişkin satış kanallarımızı çeşitlendirmek ve ihracatçılarımıza sunduğumuz desteği artırmak amacıyla 2024 yılında brokerler ve bankalarla iş birliği anlaşmaları imzalamaya başladık. Sigorta faaliyetlerimiz kapsamında üstlendiğimiz riskleri reasürans kuruluşlarıyla paylaşmak için 7 uluslararası kuruluşun yanı sıra Türk Reasürans ile yapmış olduğumuz reasürans anlaşmalarını yeniledik.
Faizsiz Bankacılık İlke ve Standartları ile uyumlu ürünlerimizle kapsayıcılığımızı artırmak için çalışıyoruz.
Faizsiz bankacılık alanındaki ürünlerimizin çeşitlendirilmesi ve yaygınlaştırılması ihracatçılara alternatif finansman imkânı sunmak adına stratejik önceliklerimizden biridir.
Faizsiz bankacılık ürünlerini tercih etmeleri nedeniyle Türk Eximbank imkânlarına erişemeyen ihracatçıları da hizmet kapsama dâhil etmek için katılım bankacılığı pencere sistemini hayata geçirdik. Bu doğrultuda faizsiz bankacılık danışma kurulunu da oluşturduk.
Bu kapsamda son iki yılda Faizsiz Bankacılık İlke ve Standartlarına uygun ürünleri çeşitlendirmek için yoğun çaba harcadık; ihracatçılara alternatif fon kaynakları temin ettik. Katılım esaslarına uygun olarak ihracatçılara sunulan işletme sermayesi ve uzun vadeli yatırım finansmanı desteği toplamda 1 milyar ABD dolarına yaklaştı.
2024 yılında bir katılım bankası ile yapılan iş birliği ile hayata geçirdiğimiz tekafül tabanlı alacak sigortası uygulamasını diğer katılım bankaları ile yapacağımız acentelik anlaşmasıyla yaygınlaştırmayı planlıyoruz. Öte yandan çalışmalarını sürdürdüğümüz “Katılım Bankaları Aracılığıyla İhracat Destek Finansmanı” ürününü hem doğrudan hem de katılım bankaları aracılığıyla 2025 yılında ihracatçılarımıza sunmaya başlayacağız.
Fonlama kaynaklarını çeşitlendirmeye yönelirken sürdürülebilirlik temalı kaynaklarımızı artırıyoruz.
Uluslararası sermaye piyasaları ve finansal kuruluşlardan en fazla kaynak sağlayan bankaların başında gelen Türk Eximbank, söz konusu fonlara erişimi kolaylaştırmak adına gereklilikleri de yerine getirmektedir.
Türk Eximbank, enerji tasarrufu, su tüketimi, kâğıt tüketimi gibi konulardaki performansını ölçümlemekte olup, ayrıca karbon ayak izini hesaplayarak hedefli sendikasyonlarda maliyet avantajı elde eder duruma gelmiştir.
Bankamız 2024 yılında uluslararası sermaye piyasalarından ve finansal kuruluşlardan toplam 8,4 milyar ABD doları tutarında kaynak sağlarken, bu kaynakların 3,6 milyar ABD dolarını, sürdürülebilirlik kapsamında temin edilen uluslarüstü fonlar ile sürdürülebilirlik bağlantılı sendikasyon kredisi oluşturmuştur.
İhracatçıların yeşil dönüşümünü uygun finansman koşullarıyla desteklemek için Dünya Bankası, Asya Altyapı Yatırım Bankası ve İslam Kalkınma Bankası ile gerçekleştirdiğimiz çalışmalar sonucunda 2024 yılında toplam 1,5 milyar ABD doları tutarında azami 10 yıl vadeli kaynak sağladık.
Sağlanan bu kaynaklarla ihracatçılarımızın yenilenebilir enerji üretimi, enerji verimliliği, atık yönetimi gibi iklim krizi ile mücadeleye katkı sağlayan sürdürülebilirlik doğrultusunda karbon emisyonlarını azaltıcı yatırımlarına destek olmayı amaçlıyoruz.
Ayrıca, İslam Kalkınma Bankası, Emirates İslam Bankası ve Uluslararası İslami Ticaret Finansman Kuruluşu’ndan sağladığımız kaynaklar ile faizsiz bankacılık ürünlerini tercih eden firmalarımızın da yeşil dönüşüm yatırımlarını destekleyebiliyoruz. 2025'te gerçekleştirmeyi planladığımız sukuk ihracı ile de sermaye piyasalarından sağladığımız kaynakları artırarak faizsiz finansman ürünlerimizi yaygınlaştırmayı amaçlıyoruz. Başarılı borçlanma işlemleri ile ihracatçılarımıza özellikle yatırım projelerinde sürdürülebilir finansman imkânları sağlarken, faizsiz bankacılık alanında büyümeye devam edeceğiz.
2026 yılında işlemeye başlayacak Sınırda Karbon Vergisi uygulamasına kademeli geçişte, ihracatçıların bu sürece uyum sağlaması için gerekli finansal desteği sağlamak üzere uluslararası kuruluşlardan sağladığımız uygun maliyetli fonları da ihracatçılarla buluşturacağız.
Dijital dönüşümü insan kaynağı dönüşümü ile destekliyoruz.
Sunduğumuz hizmetin kalitesini ve hızını artırmak üzere dijitalleşme stratejimiz doğrultusunda internet şubesi kanalımızı etkinleştirme yönünde çalışmalar yapıyoruz. Kullanıcı deneyimini daha da geliştirmek üzere dijital kanallardaki işlem setlerini ve fonksiyonlarını artırarak ihracatçıların online işlem imkânlarını çeşitlendirmeyi hedefliyoruz.
İhracatçıların, ürün ve hizmetlerimize daha hızlı ve kolay erişim sağlaması hedefiyle, başvuru ve bankacılık süreçlerini dijitalleştirme yönünde çözümler geliştiriyoruz. Belirli tutara kadar otomatik limit önerisi ile kredi limit tahsisini sağlayan otomatik karar destek sistemi, fiziki evraka ihtiyaç duyulmadan sistem üzerinden gümrük beyannamelerine erişerek işlemlerin tamamlanmasını sağlayan elektronik taahhüt kapatma bu çözümlerimize örnek teşkil ediyor.
2024 yılında taşındığımız binamızda en ileri teknoloji seviyesine sahip yeni bir veri merkezi oluşturduk. Buna paralel olarak tüm BT uygulamalarımız da güncellendi ve geliştirildi. Teknoloji seviyemiz ve uygulamalarımız bankacılık sektöründeki en iyi örneklerden biri durumuna geldi.
İnsan kaynakları alanında önemli bir yapısal dönüşümü gerçekleştirdik. Performansa dayalı bir yönetim sistemi oluşturduk. Kurum kültürünün oluşturulması ve kuruma bağlılık konularında önemli sonuçlar elde ettik. Hizmet kalitesini artırmak ve takım kültürü oluşturmak amacıyla her yıl çalışan bağlılığı ve iç müşteri memnuniyeti anketi yapıyoruz. Çalışanlarımızın memnuniyetini ve bağlılığını artırdıkça ihracatçılarımıza sunduğumuz hizmet kalitesi ve toplam kalitenin yükseleceğine inanıyoruz.
Stratejik yol haritamızda insan kaynakları ve teknoloji seviyesi en önemli iki yapı taşını, aynı zamanda gelişim eksenini oluşturuyor. Dijital dönüşümün insan kaynağı dönüşümü ile desteklenmesinin başarının kilit noktası olduğuna inanıyoruz.
BT insan kaynağımızın son beş yıldaki gelişimi, aksiyonlarımızı hem nitel hem de nicel olarak destekler niteliktedir.
2025 yılını daha güçlü beklentilerle karşılıyoruz.
2025'te de katma değerli ürün ihracatını desteklemeye devam edeceğiz. Özellikle orta-yüksek ve yüksek teknoloji ihracatı yapan sektörler, döviz kazandırıcı hizmet sektörleri ve ihracatçı KOBİ'ler stratejik önceliklerimiz arasında yer alıyor. İlave olarak döviz kazandırıcı işlemlerin artışı açısından müteahhitlik alanındaki desteğimizin de önemine inanıyoruz. Bu bağlamda, Africa Finance Corporation’a (AFC) ortak olarak yaptığımız atılım, Türk ihracatçı ve yüklenici firmaların bölgede varlığının ve iş alma kapasitelerinin artırılmasına katkı sağlayacaktır. Ülkemizin Afrika Ortaklık Politikası açısından da stratejik öneme sahip bu ortaklıkla projelerde, müteahhitlerle işveren arasında köprü görevi görmeyi hedefliyoruz.
Bunun yanı sıra karbon ayak izini azaltmayı hedefleyen yatırımlar ile ihracat hacmini ve üretim verimliliğini artıracak projeleri, uygun maliyetli ve uzun vadeli finansman kaynaklarıyla desteklemeye devam edeceğiz.
Teminatların çeşitlendirilmesi, kefalet kuruluşları ile iş birliklerinin artırılması her zamanki gibi önemini koruyan konu başlıklarından olacak.
Yeni satış kanallarıyla alacak sigortasını daha geniş bir kitleye ulaştırmayı 2025 önceliklerimizden biri olarak belirledik. Önümüzdeki dönemde bankalarla acentelik sözleşmeleri ve benzeri yenilikçi uygulamalarla işlem hacmi artışını hedefliyoruz.
Faizsiz bankacılık ürünlerini tercih eden ihracatçılarımıza yönelik sigorta ürünümüzü yaygınlaştırmaya ve uygun maliyetli finansman seçeneklerini artırmaya yönelik yeni katılım esaslı programları kullanıma sunacağız.
İhracatçılarımızın dış ticarete ilişkin tüm ihtiyaçlarına tek noktada çözüm sunma vizyonumuzu destekleyen çalışmalarımıza hız vereceğiz. Ticaretin finansmanı tarafında ihracatçımıza daha fazla destek olabilmek için dış ticaret uygulamalarını hayata geçireceğiz. İhracatçıların, dış ticarete ilişkin diğer bankalardan aldıkları tüm hizmetleri en yüksek kalitede Bankamızdan alabilmesini sağlayacağız. Ayrıca, e-ihracat gibi yeni ihracat türlerine ve hizmet ihracatına yönelik özelleştirilmiş finansal çözümlere yöneleceğiz.
Vade ve maliyet açısından sağladığımız uygun finansman desteği ve alacak sigortası ile Türk ihracatçısının uluslararası alanda rekabet gücüne katkımızı artırarak sürdürmek amacıyla bütüncül bir bakış açısıyla hareket ederek ihracatçının Türk Eximbank’tan daha hızlı ve kaliteli hizmet almasını sağlarken onların ihtiyacına uygun çözümler üretmeye de devam edeceğiz.
Ülkemizin cari fazla veren bir ekonomi olma hedefi doğrultusunda, ülkemizden mal ve hizmet veren firmalarımıza daha fazla destek sağlayarak onların sürdürülebilir şekilde daha fazla mal ve hizmet ihraç etmelerine katkıda bulunmak için Türk Eximbank olarak daha büyük bir özveriyle çalışmaya devam edeceğiz.
Saygılarımla,
Ali GÜNEY
Genel Müdür
